तुमच्यासाठी अजून काही उत्तरे
- पिरियड पेनची कारणे काय आहेत?
- पिरियड सुरू झाल्यावर पोटातलं दुखणं मांडीपर्यंत का जाणवतं?
- पीरियड पेन मध्ये कोणती लक्षणं जाणवतात?
- पीरियड पेन लगेच कमी करण्यासाठी काय करता येईल?
- पीरियड पेन वर सर्वोत्तम उपचार कोणता आहे?
- पीरियडमधील पोटदुखीपासून त्वरित आणि नैसर्गिकरित्या आराम कसा मिळवावा आणि त्यावर नियंत्रण कसं ठेवावं?
- पीरियडमध्ये मला जुलाब (डायरिया) का होतात?
तुम्हाला पीरियड मध्ये जाणवणारे पाठदुखी तुमच्या मेंदूतील वेदनांच्या संदेशांमधील ‘गोंधळामुळे’ किंवा ‘गफलतीमुळे’ होते. वैद्यकीय भाषेत याला ‘रेफर्ड पेन’ म्हणतात. पण, पीरियड दरम्यान पाठदुखीचा मूळ कारण म्हणजे प्रोस्टाग्लँडिन्सचं जास्त उत्पादन होणं हे आहे.
पीरियड दरम्यान पाठ दुखीचे सर्वात सामान्य कारण
पीरियड मध्ये तुमची पाठ दुखते, याचे कारण तुमच्या पाठीला दुखापत झाली आहे असे नसते; त्याऐवजी, तुमचे गर्भाशय (युट्रस) खूप जास्त काम करत असते आणि त्यामुळे ते मेंदूच्या वेदना संदेशांना गोंधळात टाकते.
मुख्य कारण: प्रोस्टाग्लँडिन्स
- दर महिन्याला, तुमचे शरीर मासिक पाळी सुरू करण्यासाठी प्रोस्टाग्लँडिन्स नावाचे केमिकल्स सोडते.
- हे केमिकल तुमच्या गर्भाशयाला (युट्रस) आतील अस्तर बाहेर टाकण्यासाठी खूप जोरकसपणे आकुंचन पावण्यास सांगते. पोटाच्या पुढच्या भागात तुम्हाला जे क्रॅम्प्स जाणवतात, तेच हे आकुंचन असते.
- जेव्हा हे प्रोस्टाग्लँडिन्स खूप जास्त प्रमाणात तयार होतात, तेव्हा हे आकुंचन खूप तीव्र होते.
मज्जातंतूचे गोंधळ आणि मेंदूची गफलत
हे तीव्र आकुंचन शरीराच्या मज्जातंतूंतील एका साध्या ‘गफलतीमुळे’ तुमच्या पाठीपर्यंत पोहोचते:
- तुमच्या गर्भाशयातील (युट्रस) मज्जातंतूं (नर्व्स) आणि तुमच्या पाठीच्या खालच्या भागातील मज्जातंतू मणक्याजवळच्या एकाच मुख्य मार्गाने जोडलेले असतात.
- जेव्हा गर्भाशय जोरकसपणे आकुंचन पावते, तेव्हा वेदनेचा संदेश इतका तीव्र असतो की तो तुमच्या पाठीतील मज्जातंतूनाही (नर्व्स) सक्रिय करतो.
- तुमचा मेंदू हा संदेश स्वीकारतो, पण त्याला चुकून वाटते की वेदना थेट पाठीतून येत आहे, गर्भाशयातून नाही. म्हणूनच तुम्हाला पोटापासून पाठीच्या खालच्या भागापर्यंत दुखणं पसरल्यासारखं वाटतं.
पीरियड दरम्यान पाठ दुखीचे दुसरे कारण
या वेदनेचे आणखी एक छोटे कारण म्हणजे तुमच्या स्नायूंमध्ये येणारा थकवा:
- संप्रेरकांची (हार्मोन) पातळी बदलते, ज्यामुळे तुमच्या पोटाच्या खालच्या भागाला आणि पाठीला आधार देणारे स्नायू थोडे कमकुवत होऊ शकतात.
- जेव्हा हे आधार देणारे स्नायू कमकुवत होतात, तेव्हा तुमच्या पाठीच्या खालच्या भागातील स्नायूंना तुम्हाला सरळ ठेवण्यासाठी अधिक मेहनत करावी लागते, यामुळेच तुम्हाला ती नेहमीची हलकी आणि दुखणारी वेदना जाणवते.
पीरियड दरम्यान पाठ दुखी: आयुर्वेदिक दृष्टिकोन
आयुर्वेदिक प्रणालीनुसार, पीरियड पेन हा मुख्यत्वे वात दोषाची (म्हणजेच हवा आणि हालचालीचे तत्त्व) समस्या मानली जाते. वात दोषाच्या अपान वायू नावाच्या विशिष्ट ऊर्जेमुळे हा त्रास होतो.
अडथळा आलेला वायू (अपान वायू)
- अपान वायू ही तुमच्या शरीरातील ती ऊर्जा आहे, जी पीरियड, लघवी आणि मल-विसर्जन यांसारख्या सर्व खालच्या दिशेच्या हालचालींसाठी जबाबदार असते.
- वेदना-मुक्त मासिक पीरियडसाठी, या वायूचा प्रवाह सहज आणि खालच्या दिशेने होणे आवश्यक आहे.
- पण, जेव्हा तुमचा आहार किंवा जीवनशैली तणावपूर्ण (उदा. जास्त थंड पदार्थ, चिंता किंवा जलद गती) असते, तेव्हा वात दोष वाढतो आणि अस्थिर होतो. यामुळे अपान वायूला अडथळा येतो किंवा तो चुकीच्या दिशेने (वरच्या किंवा बाजूच्या दिशेने) वाहू लागतो.
पाठ आणि खालच्या शरीराचा संबंध
- शरीरात वाताचे मुख्य स्थान मोठे आतडे आणि (ओटीपोटाचा भाग—ज्यात पाठही समाविष्ट आहे) हे आहेत.
- जेव्हा अपान वायूला गर्भाशयात (युट्रस) अडथळा येतो, तेव्हा ऊर्जा आणि दाब बाहेर पडण्यासाठी जागा मिळत नाही.
- हा अडकलेला, अस्थिर वायू जवळच्या मुख्य वाताच्या भागाकडे, म्हणजेच तुमच्या पाठीच्या खालच्या भागाकडे आणि काहीवेळा मांडीपर्यंत वेदना ढकलतो आणि पसरवतो.
थोडक्यात सांगायचे तर: पाठ दुखणे हा संकेत आहे की तुमचा अपान वायू सहज आणि खालच्या दिशेने वाहत नाहीये. यासाठी वाताला शांत करणे आणि ऊर्जेचा प्रवाह सहज, खालच्या दिशेने होण्यासाठी प्रोत्साहन देणे आवश्यक आहे.
तुमचा #स्टॉप-द-पीरियडपेन प्रवास इथून सुरू होतो
दर महिन्याला, करोडो भारतीय मुली आणि महिला पिरियडच्या वेदना दडपून सहन करतात, कारण त्यांना सांगितले जाते की तीव्र पिरियड वेदना (डिसमेनोरिया) सामान्य आहे. आमचे उद्दिष्ट ही गुप्तता मोडणे आहे. #स्टॉप-द-पीरियडपेन मोहिम तुम्हाला ३ सोप्या सत्यांद्वारे सशक्त करण्यासाठी येथे आहे.
तुमच्यासाठी अजून काही उत्तरे
- पिरियड पेनची कारणे काय आहेत?
- पिरियड सुरू झाल्यावर पोटातलं दुखणं मांडीपर्यंत का जाणवतं?
- पीरियड पेन मध्ये कोणती लक्षणं जाणवतात?
- पीरियड पेन लगेच कमी करण्यासाठी काय करता येईल?
- पीरियड पेन वर सर्वोत्तम उपचार कोणता आहे?
- पीरियडमधील पोटदुखीपासून त्वरित आणि नैसर्गिकरित्या आराम कसा मिळवावा आणि त्यावर नियंत्रण कसं ठेवावं?
- पीरियडमध्ये मला जुलाब (डायरिया) का होतात?
आमचा पीरियड वेदना कॅल्क्युलेटर वापरून पाहा
तुम्हाला जाणून घ्यायचे आहे का की तुमची पिरियडची वेदना खरोखर किती गंभीर आहे? काही सोप्या प्रश्नांची उत्तरे देऊन लगेच समजून घ्या की तुमची वेदना सामान्य आहे की एखाद्या मोठ्या समस्येचे संकेत.
