માસિક ચક્ર દરમિયાન થતા દુખાવાનું કારણ શું છે?

માસિક ચક્ર દરમિયાન થતા દુખાવાનું (ડિસમેનોરિયા) કારણ જૈવિક હોઈ શકે છે. આ ત્યારે થાય છે જ્યારે શરીર ખુબ જ સક્રિય રીતે કામ કરે છે અને પ્રોસ્ટાગ્લાન્ડિન નામના હોર્મોન જેવા સંયોજનો ઉત્પન્ન કરે છે.

વૈકલ્પિક રીતે, ચક્ર દરમિયાન થતા દુખાવાનું તબીબી કારણ હોઈ શકે છે. આ ત્યારે થાય છે જ્યારે કોઈ છોકરી એન્ડોમેટ્રિઓસિસ, એડેનોમાયોસિસ, PCOS અથવા યુટેરિન ફાઇબ્રોઇડ્સ જેવી અંતર્ગત સ્થિતિથી પીડાતી હોય છે.

એક અભ્યાસ મુજબ, જૈવિક કારણ (પ્રાઈમરી ડિસમેનોરિયા) માસિક ચક્રમાં દુખાવોનું સૌથી સામાન્ય પ્રકાર છે, જે ભારતમાં અંદાજે 60-90% કિશોરવયની છોકરીઓ અને યુવતીઓને અસર કરે છે. આ તે દુખાવો છે જેને મોટાભાગે “સબકો હોતા હૈ” વાક્યથી અવગણવામાં આવે છે.

તબીબી કારણ (સેકન્ડરી ડિસમેનોરિયા) આ સ્થિતિનું મુખ્ય કારણ છે કારણ કે પીડાને સામાન્ય માનવાથી ઘણીવાર નિદાનમાં ખુબ વિલંબ થઇ જાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, એક સર્વેક્ષણમાં જાણવા મળ્યું છે કે ભારતમાં સરેરાશ, લગભગ 10 વર્ષ સુધી એન્ડોમેટ્રિઓસિસનું નિદાન થતું નથી, કારણ કે માસિક સ્રાવનો દુખાવો સામાન્ય થઈ જાય છે અને તેને ગંભીરતાથી લેવામાં આવતો નથી. આ વિલંબ લાંબા ગાળાની સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત ગૂંચવણો તરફ દોરી શકે છે જેને પ્રારંભિક હસ્તક્ષેપથી નિયંત્રિત કરી શકાય છે.